Kỹ năng mềm quan trọng hơn kỹ năng cứng

“Tôi có khuynh hướng tìm kiếm những người có “lửa” ở trong mắt của họ - những người có niềm đam mê với công việc mà họ đang làm.”

Ngay khi ngồi trên ghế nhà trường, nhiều designer đã nhanh chóng tìm được công việc trong lĩnh vực thiết kế. Tuy nhiên, đa phần trong số họ còn lúng túng trước vấn đề: Làm thế nào để trở thành một nhà thiết kế chuyên nghiệp.

Sau nhiều năm kinh nghiệm trong đào tạo trực tuyến, thương mại điện tử và thiết kế, Công ty Skills Group đã quyết định đầu tư vào Việt Nam và hiện đang là địa chỉ đầu quân của nhiều học viên FPT-Arena. Phóng viên báo Hi5 đã có cuộc trao đổi với ông Soren Johansen – quản lý dự án kiêm giám đốc sáng tạo về những đánh giá của ông đối với chất lượng nguồn nhân lực thiết kế của Việt Nam hiện nay; triển vọng của nghề thiết kế web và những yêu cầu dành cho ứng viên.

Xin ông cho biết những đánh giá về chất lượng nguồn nhân lực thiết kế của Việt Nam hiện nay?

Ông Soren Johansen: Trước hết tôi phải nói rằng Việt Nam rõ ràng là có một truyền thống lâu đời về nghệ thuật và công việc đòi hỏi tính sáng tạo. Điều này thể hiện ở khả năng thiết kế tổng thể. Hiện nay, ở Việt Nam, tôi nghĩ rằng có rất nhiều tiềm năng về thiết kế. Chất lượng thì khá tốt nhưng phong cách cần phải điều chỉnh để có thể phù hợp hơn với thị trường toàn cầu trong những năm tới. Dĩ nhiên là con người ta luôn nên nhớ về cội nguồn và văn hóa của mình, nhưng trong một thế giới toàn cầu chúng ta cũng cần phải quan tâm chú ý xem điều gì đang diễn ra ở phần còn lại của thế giới – các xu hướng thiết kế…

Ông Soren Johansen

Hiện nay, tôi cảm thấy rằng hầu hết các thiết kế web của Việt Nam chỉ tập trung vào thị trường Việt Nam chứ không phải thị trường quốc tế. Điều này thể hiện ở phong cách thiết kế và cách mà các website được thiết kế. Hầu hết các website của phương Tây đều khá rõ ràng và đơn giản, và người sử dụng sẽ ra khỏi web chỉ trong chưa đầy 1 giây nếu họ không thích cái mà họ thấy hoặc tệ hơn là nếu họ không tìm thấy cái mà họ đang tìm kiếm. Vì thế phong cách thiết kế cho các trang web ở phương Tây vừa tập trung vào các giá trị thẩm mĩ lại vừa tập trung vào các giá trị chiến lược. Tôi nghĩ rằng một vài trong số những khía cạnh này vẫn còn bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Vì vậy, nói một cách ngắn gọn, tôi chắc ràng rất nhiều tiềm năng sẽ được khai thác về tính văn hóa và điều chỉnh hợp lý trong những năm tiếp theo để trở thành tài sản quý giá của Việt Nam.

Vậy, theo ông, triển vọng của nghề thiết kế web ở Việt Nam trong tương lai như thế nào?

Ông Soren Johansen: Tôi tin triển vọng của nghề thiết kế web là rất tốt đẹp. Nền kinh tế Việt Nam đang phát triển và thị trường nội địa về thiết kế web tốt sẽ phát triển cũng như ngày càng nhiều công ty nhận ra tầm quan trọng của việc có mặt trên internet. Sự phát triển ở Việt Nam hiện nay khá giống với những gì mà chúng tôi đã chứng kiến ở Châu Âu vài năm trước đây. Lúc đầu những nhà lập trình là những người đảm đương trách nhiệm bởi vì họ có thể tạo ra website – đó hoàn toàn là kĩ thuật.

Tuy nhiên, ngày nay nhà thiết kế, người phụ trách nội dung và đặc biệt là nhà hoạch định chiến lược mới là người đảm đương nhiệm vụ bởi vì xét đến cùng thì kĩ thuật không phải là thứ quan trọng mà mục đích chính là có được một website thực sự hòa hợp với cốt lõi kinh doanh của công ty - một website hỗ trợ cho các giá trị cốt lõi – nó có thể là kinh doanh, dịch vụ, đối thoại… Và người sử dụng ngày nay cũng rất nhanh chóng rời khỏi web nếu họ không thấy cái mà họ thích. Một nghiên cứu của Canada cho thấy rằng người sử dụng quyết định theo bản năng xem là họ có thích một website hay không chỉ trong chưa đầy 50 giây - hết sức nhanh.

Như vậy, triển vọng đối với Việt Nam là tốt đẹp nhưng nhà thiết kế phải kết hợp được tính thẩm mĩ và kiến thức chiến lược của họ để tạo ra các website mà cũng sinh ra được giá trị thặng dư cuối cùng. Nếu điều này xảy ra thì tôi nghĩ là các nhà thiết kế web của Việt Nam sẽ có một tương lai tốt đẹp. Đặc biệt là nếu họ chuyển hướng tập trung thiết kế quay phim màn hình (design scenes) như London và San Francisco để xem cái gì đang được tạo ra.

Bằng những trải nghiệm của mình, xin ông cho biết, để làm tốt công việc trong lĩnh vực thiết kế web, yêu cầu ứng viên phải có tố chất như thế nào như: bằng cấp chuyên môn, kinh nghiệm, kỹ năng, các phẩm chất đạo đức khác...

Ông Soren Johansen: Theo quan điểm của tôi thì có một vài phẩm chất quan trọng. Dĩ nhiên, bằng cấp là điều chúng ta mong muốn. Bằng cấp chưa chắc đã chứng tỏ năng lực thẩm mĩ cao nhưng nó bảo đảm một kiến thức vững chắc về các loại phần mềm khác nhau, các phong cách thiết kế khác nhau, một kiến thức rộng về thiết kế nói chung… Đào tạo bài bản luôn luôn quan trọng.

Tuy nhiên, đôi khi tôi cũng gặp những nhà thiết kế vĩ đại chưa từng hoàn thành một bằng cấp mong muốn, có thể nói rằng họ có tài năng từ trong máu thịt. Các giới thiệu và chứng nhận (references) tốt cũng quan trọng… và tất nhiên cần phải có khả năng thể hiện công việc tốt.

Khi tôi phỏng vấn, tôi luôn luôn yêu cầu ứng viên cho tôi thấy các ví dụ về công việc của họ - rất dễ dàng để nói rằng bạn là một nhà thiết kế giỏi – nhưng bạn có thể chỉ cho tôi thấy không? Tôi cũng tìm kiếm các phong cách thiết kế nhất định theo từng thời điểm – nhà thiết kế có thể giỏi nhưng có lẽ tôi đang tìm kiếm cái gì đó khác lạ hơn.

Các kĩ năng thiết kế cũng khác – một số người thiết kế rất giỏi và chuyên dụng nhưng tôi nghĩ điều quan trọng là hiểu nhiều mảng - không phải chỉ về Corporate Identity hay thiết kế Poster mà cần hiểu cả về thiết kế cho thế giới thực lẫn thế giới internet. Tôi đã từng gặp một số người thiết kế trong các cuộc phỏng vấn ứng tuyển vào vị trí thiết kế web nhưng hồ sơ của họ chỉ nói về các thiết kế card, poster…, và như vậy thì chưa đủ tốt.

Phong cách thiết kế cho internet rất khác so với phong cách thiết kế cho thực tế - có một số nhân tố khác biệt và các qui tắc khác về thiết kế internet, và nhiều nhà thiết kế không biết về điều này. Tôi cũng tìm kiếm những nhà thiết kế biết về các topic như “usability”, “Information Architecture – IA”, “underfriendlyness”… Đó là các mảng nên nghĩ đến khi thiết kế để làm cho nó tốt hơn, hay hơn.

Như vậy, các kĩ năng cứng là quan trọng và các kĩ năng mềm cũng quan trọng không kém. Tôi có khuynh hướng tìm kiếm những người có “lửa” ở trong mắt của họ - những người có niềm đam mê với công việc mà họ đang làm. Họ phải có tinh thần đồng đội và biết cách làm việc nhóm để cùng nhau hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Tôi cũng đánh giá rất cao tinh thần trách nhiệm. Tôi thích cho nhà thiết kế không gian tự do để làm việc và sáng tạo. Một nhà thiết kế giỏi sẽ biết cách quản lý sự tự do ấy bằng một tinh thần trách nhiệm cao nhất nhằm đạt hiệu quả tốt nhất với chất lượng cao và kịp thời hạn (deadline). Điều này là cực kì quan trọng. Nếu chất lượng, thời gian ước định không được tôn trọng thì sự sáng tạo của bạn cũng chẳng để làm gì, bởi vì nó không được việc.

Team sẽ hoạt động tốt nếu chúng ta hiểu nhau và biết hỗ trợ nhau, mọi người tôn trọng lẫn nhau, mỗi người đều có tinh thần trách nhiệm và tích cực chủ động tiên phong, không nên chỉ là phản ứng lại bởi vì phản ứng lại là rất thụ động và kết quả thường là quá trễ. Nhà thiết kế tiên phong cảm nhận thấy vấn đề hay thách thức, họ tương tác với người quản lý dự án của mình hay với đội của mình – họ giải quyết các vấn đề này trước khi quá trễ. Vì vậy, trong một công ty hiện đại, các kĩ năng mềm hầu như là quan trọng hơn các kĩ năng cứng.

Xin cảm ơn ông đã tham gia trả lời phỏng vấn!

Thanh Chúc

(thực hiện)

TIN LIÊN QUAN